پشه پشه آئدس
پشه آئدس چیست؟ و روش مقابله با آن
پشه آئدس یکی از معروفترین ناقلان بیماریهای مختلفی همچون تب دنگی، زیکا و چیکونگونیا است. شناخت دقیق این پشه، زیستگاهها، خصوصیات و چرخه زندگی آن میتواند در پیشگیری و کنترل بیماریهای مرتبط با آن مؤثر باشد. در این مقاله به بررسی جامع پشه آئدس و تاثیرات آن بر بهداشت عمومی میپردازیم.
پشه آئدس چیست؟
- معرفی گونههای مختلف پشه آئدس
پشه آئدس شامل گونههای مختلفی است که معروفترین آنها آئدس آجپتی (Aedes aegypti) و آئدس آلبوپیکتوس (Aedes albopictus) هستند. آئدس آجپتی بیشتر در مناطق شهری یافت میشود و به خاطر توانایی بالای انتقال بیماریهای مختلف به انسان شهرت دارد. آئدس آلبوپیکتوس نیز که به عنوان پشه ببر آسیایی شناخته میشود، در مناطق روستایی و نیمهروستایی بیشتر مشاهده میشود و علاوه بر بیماریهای انسانی، میتواند بیماریهایی را نیز به حیوانات منتقل کند.
- خصوصیات ظاهری و زیستشناختی پشه آئدس
پشه آئدس به خاطر ظاهر خاص خود که شامل نوارهای سفید و سیاه روی بدن و پاها است، به راحتی قابل شناسایی است. این پشهها معمولاً در محیطهای مرطوب و گرم فعالیت بیشتری دارند و تخمهای خود را در آبهای راکد و کوچک میگذارند. دوره زندگی پشه آئدس از تخم تا بالغ بین 8 تا 10 روز طول میکشد.
پشههای آئدس هم در داخل خانه و هم در خارج از آن زندگی میکنند. پشههای آئدس اجیپتی ترجیح میدهند نزدیک انسانها زندگی کنند و بیشتر در داخل خانه یافت میشوند، در حالی که پشههای آئدس آلبوپیکتوس در فضاهای بازتر مانند باغها و جنگلها زندگی میکنند.
روند بلوغ آئدس آجپتی را نشان میدهد که تیره رنگ با نشانههای سفید روی پاها و خطوط منحنی و متقاطع است که به شکل حرف "Y" یا "V" بزرگ روی سینهاش است.

روند بلوغ آئدس آلبوپیکتوس یا پشه ببر آسیایی را نشان میدهد که سیاه با خطوط سفید مشخص روی پاها و یک خط سفید در مرکز سینهاش است.

پشه آئدس در کجاها یافت میشود؟

- زیستگاهها و مناطق جغرافیایی
پشه آئدس در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری یافت میشود. این پشهها در آسیا، آفریقا، آمریکای جنوبی و مرکزی، و بخشهایی از استرالیا پراکنده شدهاند. این پشهها تخمهای خود را در دیوارههای داخلی ظروف حاوی آب، مانند سطلها، گلدانها، و لاستیکهای قدیمی، میگذارند. تخمها به دیوارهها میچسبند و میتوانند در مقابل خشکی مقاوم باشند.
- تأثیرات تغییرات آب و هوایی بر پراکندگی پشه آئدس
تغییرات آب و هوایی و افزایش دما باعث گسترش زیستگاههای پشه آئدس به مناطق جدید شده است. افزایش دما و تغییرات الگوی بارشها باعث افزایش تولید مثل و پراکندگی این پشهها میشود و مناطق جدیدی که قبلاً برای پشه آئدس نامناسب بودهاند، اکنون محلهای مناسبی برای زندگی و تکثیر آنها شدهاند. متاسفانه درحال حاضر این پشه در استان های مختلف ایران مشاهده شده است.
پشه آئدس چه خطری دارد؟
- بیماریهای دنگی، زیکا، چیکونگونیا و فیلوویروس
پشه آئدس ناقل اصلی بیماریهای دنگی، زیکا، چیکونگونیا و فیلوویروس است. هر کدام از این بیماریها علائم و نشانههای خاص خود را دارند و میتوانند عوارض جدی برای سلامتی انسان به همراه داشته باشند.
- علائم و نشانههای بیماریهای منتقل شده توسط پشه آئدس
دنگی: تب بالا، درد شدید در عضلات و مفاصل، سردرد، و راشهای پوستی.
زیکا: تب خفیف، راشهای پوستی، درد عضلات و مفاصل، و التهاب چشم.
چیکونگونیا: تب بالا، درد شدید در مفاصل، راشهای پوستی، و التهاب مفاصل.
فیلوویروس: تب، درد عضلات و مفاصل، و خونریزی از بینی و لثهها.
آمار و اطلاعات شیوع بیماریهای منتقل شده توسط پشه آئدس
آمارها نشان میدهد که بیماریهای منتقل شده توسط پشه آئدس در سالهای اخیر در بسیاری از نقاط جهان افزایش یافتهاند. مثلاً شیوع زیکا در سال 2015-2016 در آمریکا به یک بحران بهداشتی تبدیل شد و باعث نگرانیهای بسیاری در سطح جهانی شد.
جدول رشد بیماریهای مرتبط با پشه آئدس (2014-2023) به همراه میزان مرگ و میر

نمودار رشد بیماریهای مرتبط با پشه آئدس (2014-2023) به همراه میزان مرگ و میر

این جدول نشاندهنده تعداد موارد هر بیماری مرتبط با پشه آئدس (دنگی، زیکا، چیکونگونیا و تب زرد) و میزان مرگ و میر کل در جهان از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ است. تحلیل این جدول به ما کمک میکند تا روند رشد و گسترش این بیماریها را درک کنیم.
- تحلیل روند بیماریها
1. دنگی:
- تعداد موارد دنگی از ۳,۹۰۰,۰۰۰ در سال ۲۰۱۴ به ۸,۵۰۰,۰۰۰ در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
- این افزایش مداوم نشاندهنده گسترش قابل توجه این بیماری در طی دهه گذشته است.
- افزایش مداوم موارد دنگی ممکن است به عواملی مانند افزایش جمعیت پشه آئدس، تغییرات آب و هوایی و گسترش مناطق مستعد ابتلا مرتبط باشد.
2. زیکا:
- تعداد موارد زیکا نیز از ۵۰۰,۰۰۰ در سال ۲۰۱۴ به ۱,۴۰۰,۰۰۰ در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
- افزایش موارد زیکا ممکن است به افزایش آگاهی و تشخیص بهتر این بیماری و همچنین گسترش پشههای ناقل آن مربوط باشد.
3. چیکونگونیا:
- تعداد موارد چیکونگونیا از ۳۰۰,۰۰۰ در سال ۲۰۱۴ به ۷۵۰,۰۰۰ در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
- این افزایش نشاندهنده رشد نسبتاً کندتر این بیماری نسبت به دنگی و زیکا است، اما همچنان روند رو به رشدی را نشان میدهد.
4. تب زرد:
- تعداد موارد تب زرد از ۲۰۰,۰۰۰ در سال ۲۰۱۴ به ۳۸۰,۰۰۰ در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
- اگرچه تعداد موارد تب زرد نسبت به سایر بیماریها کمتر است، اما همچنان روند افزایشی دارد.
5. مرگ و میر کل:
- میزان مرگ و میر کل از ۲۰,۰۰۰ در سال ۲۰۱۴ به ۳۸,۰۰۰ در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
- این افزایش نشاندهنده تاثیرات جدی این بیماریها بر سلامت جهانی است.
چرخه زندگی پشه آئدس چگونه است؟

- مراحل مختلف زندگی پشه آئدس
پشه آئدس چهار مرحله اصلی در چرخه زندگی خود دارد: تخم، لارو، پوپا و بالغ.
تخم
پشههای ماده تخمهای خود را در آبهای راکد و کوچک میگذارند. تخمها میتوانند تا چند ماه در حالت خفته باقی بمانند و زمانی که شرایط محیطی مناسب شود (مثلاً در صورت بارندگی)، به سرعت به لارو تبدیل شوند. تخمها میتوانند تا ۸ ماه در شرایط خشکی زنده بمانند و با تماس آب مجدداً فعال شوند.
لارو
لاروها در آبهای راکد زندگی میکنند و از مواد آلی موجود در آب تغذیه میکنند. این مرحله معمولاً بین 4 تا 14 روز طول میکشد.
پوپا
مرحله پوپا که قبل از تبدیل به پشه بالغ است، پوپا نیز در آب انجام میشود و معمولاً چند روز طول میکشد.
بالغ
پشههای بالغ پس از خروج از پوپا به سرعت به جستجوی خون برای تغذیه و تولید مثل میپردازند. پشههای ماده به طور خاص به دنبال خون برای تخمگذاری میگردند.
- زمانبندی و شرایط لازم برای تکامل هر مرحله
دمای محیط و دسترسی به آبهای راکد دو عامل اصلی در تکامل و رشد پشه آئدس هستند. هرچه دما بالاتر باشد، چرخه زندگی سریعتر طی میشود و تولید مثل بیشتری رخ میدهد. در دمای زیر 25 معمولا پشه گزش انجام نمی دهد.
چگونه میتوان از گزش پشه آئدس جلوگیری کرد؟

- راههای پیشگیری فردی و جمعی
استفاده از دافع حشره
استفاده از اسپریهای دافع حشره (before the bite) یکی از راههای مؤثر برای پیشگیری از نیش پشه آئدس است. این اسپریها معمولاً حاوی مواد دافع حشرات هستند که پشهها را از نیش زدن باز میدارند.
استفاده از توریهای پشه
استفاده از توریهای پشه در پنجرهها و دربها میتواند ورود پشهها به داخل خانه را محدود کند و محیط امنتری را فراهم کند.
پوشیدن لباسهای مناسب
پوشیدن لباسهای بلند و روشن نیز میتواند از نیش پشهها جلوگیری کند. پشهها به خصوص به لباسهای تیره علاقه دارند و پوشیدن لباسهای روشن میتواند آنها را دور نگه دارد.
مراقبت بیشتر در زمانهای اوج فعالیت پشهها
پشه آئدس بیشتر در ساعات صبح و غروب فعالیت میکند. بنابراین، در این ساعات باید بیشتر مراقب بود.
- روشهای کنترل جمعیت پشهها
راههای پیشگیری جمعی:
کنترل آبهای راکد: پشه آئدس در آبهای راکد تخمگذاری میکند. بنابراین، تخلیه آبهای راکد در محیطهای باز، گلدانها، بشکهها و مخازن آب میتواند از تکثیر پشهها جلوگیری کند.
پاکسازی محیط: حذف زبالهها و اشیاء بلااستفاده که میتوانند محل تجمع آب شوند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
اطلاعرسانی عمومی: آموزش و اطلاعرسانی به مردم درباره راههای پیشگیری از تکثیر پشهها و مقابله با آنها میتواند تاثیر زیادی در کاهش شیوع بیماریهای مرتبط داشته باشد.
اقدامات بهداشتی شهری: شهرداریها و ارگانهای بهداشتی میتوانند با برنامهریزی منظم برای سمپاشی و کنترل پشهها در مناطق شهری و روستایی، میزان انتشار پشه آئدس را کاهش دهند.
استفاده از پشههای عقیم: یکی از روشهای جدید برای کنترل جمعیت پشهها، استفاده از پشههای عقیم است. در این روش، پشههای نر عقیم شده به محیط طبیعی رها میشوند تا با پشههای ماده جفتگیری کنند و تخمهای غیرقابل تولیدی را بگذارند.
روشهای بیولوژیکی و شیمیایی: استفاده از باکتریها و انگلهای خاص که به پشهها آسیب میرسانند و همچنین استفاده از مواد شیمیایی مانند لاروکشها میتواند به کاهش جمعیت پشهها کمک کند.
این اقدامات به طور کلی میتوانند به کاهش خطر نیش پشه آئدس و انتقال بیماریهای وابسته به آن کمک کنند.
پس از گزش پشه آئدس چه باید کرد؟ (درمان نیش پشه آئدس)

پس از گزش پشه آئدس، برای درمان نیش پشه اقدامات زیر را برای کاهش خطر عفونت و مدیریت علائم انجام دهید:
- شستن محل گزش: محل گزش را با آب و صابون شستشو دهید تا هر گونه آلودگی یا بزاق پشه که ممکن است باقی مانده باشد، پاک شود.
- استفاده از یخ: برای کاهش تورم و خارش، یک تکه یخ را در پارچهای بپیچید و روی محل گزش قرار دهید. این کار میتواند به تسکین درد نیز کمک کند.
- استفاده از کرمهای ضد خارش: کرمهای ضد خارش یا لوسیونهایی که حاوی هیدروکورتیزون یا کالامین هستند، میتوانند به کاهش خارش و تورم کمک کنند.
- خودداری از خاراندن محل گزش: خاراندن محل گزش میتواند منجر به عفونت شود. سعی کنید از خاراندن خودداری کنید و از روشهای تسکین دهنده استفاده کنید.
- نوشیدن مایعات زیاد: در صورت بروز تب یا علائم دیگر، نوشیدن مایعات زیاد کمک میکند تا بدنتان هیدراته بماند.
- مشاهده علائم: اگر پس از گزش پشه، علائمی مانند تب، سردرد شدید، درد مفاصل و عضلات، بثورات پوستی یا خستگی بروز کرد، سریعاً به پزشک مراجعه کنید. این علائم میتوانند نشان دهنده بیماریهایی مانند دنگی، زیکا یا چیکونگونیا باشند.
نشانه های بیماری چند روز پس از گزش پشه آئدس آشکار می شود؟
نشانههای بیماریهایی که توسط پشه آئدس منتقل میشوند، مانند دنگی، زیکا و چیکونگونیا، معمولاً چند روز پس از گزش پشه آشکار میشوند. به طور کلی، این نشانهها میتوانند به شرح زیر باشند:
- دنگی: نشانههای دنگی معمولاً بین 4 تا 10 روز پس از گزش پشه ظاهر میشوند. این نشانهها شامل تب بالا، سردرد شدید، درد پشت چشم، درد مفاصل و عضلات، خستگی، تهوع، استفراغ و در برخی موارد بثورات پوستی میباشد.
- زیکا: نشانههای زیکا معمولاً بین 3 تا 14 روز پس از گزش پشه ظاهر میشوند. نشانهها شامل تب خفیف، بثورات پوستی، درد مفاصل (به ویژه در دستها و پاها)، قرمزی چشمها (کنژنکتیویت)، سردرد و خستگی میباشد.
- چیکونگونیا: نشانههای چیکونگونیا معمولاً بین 4 تا 8 روز پس از گزش پشه ظاهر میشوند. این نشانهها شامل تب بالا، درد شدید مفاصل (به ویژه در دستها و پاها)، سردرد، بثورات پوستی و خستگی میباشد.
در صورت مشاهده هر یک از این نشانهها پس از گزش پشه، مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین، اقدامات پیشگیرانه مانند استفاده از دفع کنندههای حشرات، پوشیدن لباسهای پوشیده و استفاده از توریها در محیطهای مستعد گزش پشه توصیه میشود.
پاسخ به سوالات متداول
1- پشه آئدس چیست؟
پشه آئدس یکی از گونههای پشه است که به خاطر توانایی بالای انتقال بیماریهای مختلف به انسان شناخته میشود. دو گونه معروف آن آئدس آجپتی و آئدس آلبوپیکتوس هستند.
2- پشه آئدس در کجاها یافت میشود؟
پشه آئدس در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری مانند آسیا، آفریقا، آمریکای جنوبی و مرکزی، و بخشهایی از استرالیا یافت میشود.
3- پشه آئدس چه بیماریهایی را منتقل میکند؟
پشه آئدس ناقل بیماریهای دنگی، زیکا، چیکونگونیا و فیلوویروس است.
4- چرخه زندگی پشه آئدس چگونه است؟
چرخه زندگی پشه آئدس شامل چهار مرحله تخم، لارو، پوپا و بالغ است. این مراحل در مجموع بین 8 تا 10 روز طول میکشند.
5- چگونه میتوان از گزش پشه آئدس جلوگیری کرد؟
میتوان از راههای مختلفی مانند استفاده از اسپریهای حشرهکش، توریهای پشه، پوشیدن لباسهای مناسب و استفاده از روشهای کنترل جمعیت پشهها مانند پشههای عقیم و روشهای بیولوژیکی و شیمیایی استفاده کرد.
نتیجهگیری
پشه آئدس یکی از مهمترین عوامل انتقال بیماریهای خطرناک به انسان است. شناخت دقیق این پشه، زیستگاهها، خصوصیات و چرخه زندگی آن میتواند در پیشگیری و کنترل بیماریهای مرتبط با آن مؤثر باشد. آگاهیرسانی عمومی و تحقیقات علمی نقش مهمی در کاهش شیوع این بیماریها دارند و میتوانند به بهبود بهداشت عمومی و کاهش تأثیرات اقتصادی منفی کمک کنند.

اب شرب بخش تلنگ
برای درمان و مقابله با آنفلونزا چه باید بکنیم؟
برای درمان و مقابله با آنفلونزا چه باید بکنیم؟
آنفلوآنزا و عوارض آن سالانه باعث مرگ و میر هزاران نفر در سراسر جهان می شود ولی علیرغم سرمایه گذاری های عظیم تحقیقاتی، هنوز این بیماری كنترل نشده است. اگر چه امروزه واكسن هایی بر ضد آنفلوآنزا ساخته شده و در دسترس است، ولی هر چند سال یك بار نوع جدیدی از آنفلوآنزا پیدا می شود و چنان بسرعت گسترش می یابد كه قبل از هر گونه اقدامی موجب همه گیری جهانی می شود و زندگی میلیون ها نفر را به خطر می اندازد. وحشتناك ترین همه گیری جهانی آنفلوآنزا در قرن بیستم مربوط به آنفلوآنزای اسپانیایی بود كه در سال ۱۹۱۸ در حدود ۴۰ میلیون نفر را به كشتن داد؛ یعنی بیش از آمار كل كشته شدگان جنگ جهانی اول. از آن سال به بعد تا حدود دو دهه پیش ، به طور متوسط هر ۱۵- ۱۰ سال ، یك همه گیری جهانی آنفلوآنزا رخ داده است . این بیماری تقریبا در هر زمستان با وسعت و شدتهای مختلفی شایع می شود. آنفلوآنزا چیست؟
آنفلوآنزا بیماری تنفسی حاد است. كه عامل آن ویروس آنفلوآنزا است. این ویروس انواع مختلفی دارد كه عبارت اند از: ویروس آنفلوآنزا نوع A، B و C كه دایماً تغییر شكل می دهد و به همین دلیل است كه ساخت واكسن برای آن آسان نیست. تغییرات ویروسی آنفلوآنزا بویژه هنگامی خطرناك تر می شوند كه دو ویروس مختلف با یكدیگر تركیب شوند و یك ویروس جدید را به وجود آورند كه از پایه و اساس با ویروس های قبلی متفاوت است . ویروس های جدید معمولاً به نام محلی كه اولین بار در آن جا مشاهده شده اند، معروف می شوند. ویروس آنفلوآنزا از طریق ذرات تنفسی هنگام عطسه و یا سرفه و حتی از طریق دست آلوده منتقل می شود.
علائم آنفلوآنزا:
خیلی از مردم ، آنفلوآنزا را با سرماخوردگی اشتباه می گیرند. این دو بیماری تشابهات بسیاری با هم دارند، ولی تفاوت هایی هم بین آنها وجود دارد . در یك سرماخوردگی معمولی، بیمار ممكن است احساس ناخوشی و خشونت در گلو داشته باشد و دچار آبریزش یا گرفتگی بینی و سرفه شود؛ ولی علائم شایع آنفلوآنزا عبارت اند از : دوره های تب و لرز شدید ، سردرد و درد عضلات، ضعف و بیحالی .
علائم معمول سرماخوردگی مثل سرفه و گلو درد كه معمولاً پس از فروكش كردن علائم فوق آشكارتر می شوند.
آنفلوآنزا معمولاً برعكس سرماخوردگی ، شروع ناگهانی دارد و علائم بیماری مثل تب ، سردرد و درد عضلات به طور ناگهانی در فرد ایجاد می شود. این بیماری حدود ۶-۵ روز هم طول می كشد و سپس بهبود می یابد.
ولی گاهی از اوقات هم سبب ایجاد عوارضی می شود كه شایع ترین آنها ذات الریه یا عفونت ریه است . ذات الریه ممكن است دراثر عفونت ریه یا خود ویروس رخ دهد و یا این كه به دنبال ضعف بدن پس از ابتلا به آنفلوآنزا توسط باكتری ها ایجاد شود و یا این كه تركیبی از هر دو باشد. افراد دچار بیماری های مزمن قلبی ، عروقی و ریوی بیشتر مستعد ابتلاء به این عارضه هستند.
راه پیشگیری از آنفلوآنزا :
روش عمده پیشگیری از آنفلوآنزا، استفاده از واكسن آنفلوآنزا است ؛ ولی همان طور كه قبلا اشاره كردیم، ویروس آنفلوآنزا مرتبا تغییر شكل می دهد و بنابراین باید واكسن های جدید بر ضد آنفلوآنزا تولید شود . واكسیناسیون در برابر آنفلوآنزا در همه افراد بزرگتر از ۶ ماه كه در معرض خطر ابتلاء به آنفلوآنزا و عوارض آن هستند، اهمیت دارد. این افراد عبارت اند از: افراد مسن، افرادی كه سیستم ایمنی بدن آنها ضعیف است ، بیماران مبتلا به بیماری های مزمن قلبی ، عروقی و ریوی و...
واكسن باید در اوایل پاییز یعنی قبل از شیوع آنفلوآنزا تجویز شود و به منظور حفظ ایمنی در برابر انواع جدید ویروس آنفلوآنزا هر سال تكرار شود.
راه درمان :
در واقع درمان های مورد استفاده در آنفلوآنزا تنها به منظور بهبود علائم بیمار كاربرد دارد . اكثر این بیماران به استراحت در بستر نیاز دارند. هنگامی كه فردی دچارآنفلوآنزا می شود، باید به نكات زیر توجه كند.
بیمار می تواند از داروهایی نظیر استامینوفن برای كاهش تب، سردرد و درد عضلانی استفاده كند. توجه داشته باشید كه مصرف آسپرین در افراد زیر ۱۸ سال ممكن است منجر به اختلال عصبی شدید شود. بنابراین ازمصرف آن در كودكان اجتناب كنید.
از آنجا كه تب، باعث تعریق زیاد و خشك شدن آب بدن می شود ، بیمار باید آب ، آبمیوه و نوشیدنی های بیشتری دریافت كند.
در مواردی كه سرفه ها شدید و آزار دهند ه هستند، مصرف دارو توصیه می شود. استفاده از نوشیدنی های شیرین و گرم اثر بسیار خوبی دارد.
مصرف سیگار باعث بدتر شدن علائم بیماری آنفلوآنزا می شود. توصیه می كنیم از محیط هایی كه پر از دود سیگار است، اجتناب كنید.
بیماران دچار تب بالا و درد عضلانی باید در بستر استراحت كنند. این كار نه تنها سبب بهبود علائم آنها می شود، بلكه ما را از انتشار نیافتن ویروس توسط بیمار مطمئن می كند.
- آنتی بیوتیك ها بر ضد ویروس آنفلوآنزا تاثیر ندارد، ولی برای درمان عوارض آنفلوآنزا مثل ذات الریه به كار می رود.
- دو داروی آمانتادین و ریمانتادین هم بر ضد ویروس آنفلوآنزا در دسترس است.این داروها فقط در مقابل ویروس آنفلوآنزا نوع A فعالیت دارند و در صورتی كه طی ۴۸ ساعت اول پس از شروع بیماری مصرف شوند، طول دوره بیماری را كاهش می دهند. مصرف این داروها تنها با دستور پزشك مجازاست.
پیام بعداشتی به مناسبت ماه مبارک رمضان
پیامهای بهداشتی به مناسبت ماه مبارک رمضان
1-ازنوشیدن بیش ازاندازه چای دروعده سحراجتناب کنید
2-غذای مصرفی در وعده سحری باید خصوصیات وویژگی وعده ناهار راداشته باشدتا ازگرسنگی زودرس در طول روز پیشگیری کند
3-از نان.برنج وسیب زمینی در وعده سحراستفاده کنید مصرف این مواد باعث کاهش گرسنگی در طول روز میشود
4-مصرف میوه وسبزی درفاصله افطارتا سحراب بدن راتامین می کند واز یبوست نیزجلوگیری می کند
5-برای جلوگیری از گرسنگی زودرس در هنگام سحرازموادغذایی شیرین استفاده نکنید
6-افطاررابا اب ونوشیدنی سردشروع نکنید
7-افطاررابانوشیدنی های گرم مانند اب جوش.چای کم رنگ.شیرگرم اغاز کنید وبعداز ان نان وپنیروسبزی همراه گردو.فرنی وشیربرنج پیشنهاد می گردد
8-به جای مصرف انواع شیرینی ها مثل زولیبا وبامیه.ازشیرینی های طبیعی مانند خرما.کشمش.توت.انجیروانواع میوه استفاده نمایید
9-به جای استفاده ازغذاهای سنگین وسرخ شده به هنگام افطاروسحرازغذاهای اب پزوبخارپزاستفاده نمایید
10-برای جلوگیری ازتشنگی زودرس ازمصرف نمک زیادی در وعده سحر وافطار خودداری کنید
11-از زمان صرف افطار تا قبل از خواب مایعات زیاد بنوشید
12-استفاده ازموادغذایی مثل سوپ کم چرب.اش کم حبوبات. حلیم بدون روغن یا کم روغن درهنگامافطاروسحر توصیه می شود
خانه بهداشت کالدان
خرداد1396
www.slamate.blogfa.com تنظیم .حوت
15 توصيه كليدی برای كاهش فشار خون
بیماران دیابتی باید به نکات زیر توجه نمایند:
- از پاهایتان مراقبت کنید و از زخم شدنشان پیشگیری کنید.
- هر روز پاهایتان را با آب گرم و صابون ملایم بشویید و از نظر زخم و عفونت مشاهده نمایید.
- برای اینکه تمام قسمتهای پا را مشاهده کنید، میتوانید از یک آینه استفاده کنید.
- به هر نوع ترک، تاول، پوسته، بریدگی، خراشیدگی و قرمزی توجه کنید.
- پاها و به خصوص لای انگشتان را کاملا خشک کنید. میتوانید از کرمهای مرطوبکننده در محل پاشنه و قسمتی از پوست پا که خشک شده و ترک برداشته، استفاده کنید؛ ولی هرگز آن را بین انگشتان پا نمالید.
- ناخنها را کوتاه نگه دارید، کوتاه کردن ناخنها به صورت صاف، بعد از خیساندن یا دوش گرفتن و حمام رفتن باشد.
- زمانی که با مواد داغ تماس پیدا میکنید، مراقب پاهایتان باشید. چون ممکن است بدون اینکه احساس کنید، سوختگی رخ دهد.
- قبل از اینکه پایتان را در آب فرو ببرید، دمای آن را با دستتان کنترل کنید.
- بدون استفاده از ضد آفتاب در معرض نور خورشید قرار نگیرید.
- اگر پایتان میخچه یا پینه دارد، خودتان برای برداشتن آنها اقدام نکنید و اجازه بدهید پزشک آنها را بردارد.
- به طور منظم جهت معاینه به پزشک مراجعه کنید.
نکات قابل توجه در انتخاب کفش و جوراب:
- همواره کفش مناسب که اندازه پایتان است، بپوشید و همیشه بعدازظهرها برای خرید کفش اقدام کنید.
- پنجه کفش باید طوری باشد که انگشتان پا به راحتی حرکت کنند.
- هرگز کفشی که قسمت پنجه و پاشنه آن باز است، نپوشید.
- جوراب تمیز نخی به پا کنید و هر روز آنها را عوض نمایید.
- از پوشیدن جورابهای سفت و کشی اجتناب کنید.
- هرگز با پای برهنه راه نروید.
- قبل از به پا کردن کفش، داخل آن را نگاه کنید. سنگریزهها، بند پاره کفش و ناخنهای بلند میتوانند تبدیل به نقاط فشاری شده و منجر به التهاب و عفونت شوند.
- تب و لرز نشانه عفونت است در صورت مشاهده، سریعا با پزشک یا پرستار خود در میان بگذارید. عفونتهای کوچک با رعایت بهداشت روزانه و مراقبتهای ساده و آنتیبیوتیکهای تجویز شده توسط پزشک قابل درمان هستند. ولی اگر درمان به هر دلیلی به تاخیر بیفتد، عفونت وسعت یافته و حتی میتواند تا استخوانهای پا نیز برسد و احتیاج به جراحی پیدا کند.
- رعایت بهداشت پاها شامل مراقبت روزانه، پوشش مناسب و جلوگیری از زخم شدن و صدمه پا و ویزیت منظم توسط پزشک است.
وقتی آهن بدن کم میآید
وقتی آهن بدن کم میآید
آهن باعث تضمین عملکرد سلولهای بدن میشود، تمرکز و حافظه را بالا میبرد، انرژی بدن را تأمین میکند و به ساخت هموگلوبینهای سلولهای خونی کمک میکند.
بچه که بودم زمانی که حرف از آهن خون به میان میآمد تصور میکردم تکه های ریز آهن در خون شناور هستند؛ و حالا که آن روزها گذشته است و معنی آهن خون را بهتر میدانم نتیجهی آزمایشها نشان میدهد بدنم ساز مخالف میزند و برخلاف بسیاری از خانمها ذخیره آهن من بیش از اندازه است.
حتماً میدانید که کمبود آهن برای بدن دردسر ساز میشود. به خاطر این که آهن یکی از عناصر مغذی و ضروری بدن است و متأسفانه بسیاری از مردم به اندازهی کافی دریافتش نمیکنند.
اگر میخواهید بیشتر با این مادهی معدنی آشنا شوید و بدانید کمبود آن باعث بروز چه مشکلاتی میشود مطالعهی این مطلب را از دست ندهید.
اهمیت آهن در بدن
آهن یکی از عناصر مغذی و ضروری برای حفظ سلامت بدن است. آهن باعث تضمین عملکرد سلولهای بدن میشود، تمرکز و حافظه را بالا میبرد، انرژی بدن را تأمین میکند و به ساخت هموگلوبینهای سلولهای خونی کمک میکند. این سلولها وظیفهی انتقال اکسیژن به سمت بخشهای مختلف بدن را بر عهده دارند. آهن افسردگیهای شما را به دست فراموشی میسپارد. با این حال بسیاری از مردم در سرتاسر جهان به اندازهی کافی از این مادهی معدنی دریافت نمیکنند.
التهاب زبان، سرگیجه، سردرد، عدم حفظ دمای ثابت بدن، نفس نفس زدن، ناخنهای شکننده، زودرنجی، تپش قلب یا ضربان نامنظم از عوامل احتمالی دیگری هستند که نشان میدهند شما دچار کمبود آهن شدهاید
به طور متوسط 20 درصد زنان آمریکای شمالی از کمبود آهن رنج میبرند. البته باید توجه داشته باشید که رژیم غذایی نامناسب به تنهایی باعث کمبود آهن نمیشود. عوامل دیگری هم باعث بروز این مشکل میشود. واقعیت این است که برای مطمئن شدن از میزان کافی آهن در بدن باید دقت بیشتری داشته باشید. به عنوان مثال خانمهایی که در طول عادت ماهانهی خود خونریزی زیادی دارند باید با پزشک مشورت کنند تا روشهایی مانند استفاده از قرص ضد بارداری برای کاهش خونریزی به کار ببرند. به خاطر اینکه آهن بدن با خونریزی از بین میرود و شما دچار کمبود آهن خواهید شد.
بیشتر خانمها فکر میکنند نمیشود به اندازهی کافی آهن جذب کرد
در طول دورهی بارداری بدن به آهن بیشتری نیاز دارد و نمیتوان برای جذب آهن کافی صرفاً به مصرف مواد غذایی بسنده کرد. اگر باردار هستید پزشک برایتان مکمل آهن تجویز خواهد کرد. البته این به نظر پزشکتان مربوط میشود شاید اصلاً نیازی نداشته باشید اما در حالت کلی اکثر خانمها در این دوره به مکمل آهن نیاز پیدا میکنند.
افراد گیاهخوار که گوشت قرمز مصرف نمیکنند یعنی از مهمترین منبع آهن محروم هستند باید میوه، سبزیجات و لوبیای بیشتری مصرف کنند تا بتوانند به اندازهی کافی آهن جذب کنند. با این حال میزان کم خونی ناشی از کمبود آهن در بین گیاهخواران بیشتر از افراد معمولی نیست.
حواستان باشد اگر مواد زیر را در خود سراغ دارید احتمال دارد که دچار کمبود آهن باشید:
جذب ناکافی آهن:
کافی نبودن آهن میتواند به دلیل عدم مصرف مواد غذایی سرشار از آهن و یا مصرف مواد غذایی دیگری باشد که جلوی جذب آهن کافی را میگیرد. بیماری سلیاک یا عدم تحمل گلوتن و کولیتهای مزمن همچنین میتواند به جذب آهن آسیب برساند به خاطر اینکه آهن بیشتر از طریق سیستم گوارشی جذب بدن میشود.
نتایج پژوهشی که در سال 2010 در International Journal for Vitamin and Nutrition Research به چاپ رسید نشان میدهد که چاقی مفرط نیز میتواند به جذب آهن آسیب برساند.
توجه داشته باشید که مصرف داروهای ضد اسید مانند رانیتیدین یا مصرف زیاد داروهایی مانند امپرازول یا ازومپرازول میتواند جلوی جذب آهن را بگیرد.
ورزشهای شدید:
اگر به عنوان مثال خودتان را برای دوی ماراتون آماده میکنید احتمال دارد که میزان زیادی آهن را از طریق تعریق و ادرار از دست بدهید. توجه داشته باشید که دویدن همچنین میتواند باعث خونریزی دستگاه گوارش شود (که معمولاً دوندهها متوجه آن نمیشوند) و این مشکل نیز به از بین رفتن آهن بدن دامن میزند. شوک و ضربههایی که در تماس با زمین و مدام به پاها وارد میشود یکی دیگر از عواملی است که باعث از بین رفتن خون و در نتیجه گلبولهای قرمز میشوند. برای همین احساس خستگی بیش از حد یا پا درد میشوید. کفشهای مخصوص دو با کفیهای محکمی ساخته میشوند که جلوی این ضربهها را میگیرند و از هدر رفتن خون جلوگیری میکنند.
اهدای خون:
اگر عادت به اهدای خون دارید باید به میزان آهن بدنتان توجه داشته باشید. سازمان خون کانادا میزان خونی که از اهدا کنندهها گرفته میشود را تعیین کرده و فقط افرادی را میپذیرد که به اندازهی کافی آهن داشته باشند. خون دادن باعث میشود که میزان هموگلوبین کاهش پیدا کند اما بدن دوباره شروع به ساخت سلولهای خونی میکند. توصیه میکنیم در روزهای بعد از اهدای خون حتماً به مدت چند روز مواد غذایی سرشار از آهن مصرف کنید. علاوه بر این اگر میزان آهن خونتان کمی پایینتر از حد نرمال است بهتر است بین دفعات اهدای خون فاصله بدهید.
رنگ پریدگی و احساس ضعف تنها علائم کمبود آهن نیستند
معمولاً در بیشتر موارد علائم کمبود آهن نامشخص است. معمولاً احساس خستگی مزمن و از دست رفتن قدرت بدنی از عوامل کمبود آهن هستند. علاوه بر اینها سندروم پاهای بیقرار نیز از علائم این کمبود محسوب میشوند. توجه داشته باشید که التهاب زبان، سرگیجه، سردرد، عدم حفظ دمای ثابت بدن، نفس نفس زدن، ناخنهای شکننده، زودرنجی، تپش قلب یا ضربان نامنظم از عوامل احتمالی دیگری هستند که نشان میدهند شما دچار کمبود آهن شدهاید. اگر دچار کمبود جزیی باشید احتمالاً علائم آن را احساس نخواهید کرد. آزمایش خون بدهید و از پزشک خود بخواهید تا میزان آهن بدنتان را مشخص کند. در این صورت خیالتان راحت خواهد شد.
راهنمای درمان برای کم خونی
راهنمای درمان برای کم خونی
- مجموعه: بیماری ها و راه درمان
راهنمای درمان برای کم خونی
کم خونی از آن دسته از بیماریهاییست که شاید تا مدتها متوجه امدنش نشوید. بیماری کم خونی که شما را افسرده و خسته و بی انرژی میکند میتواند در دراز مدت صدمات جبران ناپذیری بر بدن شما بگذارد.
این نوشته راهنمای کوتاهی است برای شناسایی علایم و روش های درمانی کم خونی .
البته هرگز فراموش نکنید بهترین روش برای کمک به شما علاوه بر اطلاعات جانبی مشورت با پزشکتان است و مصرف خودسرانه قرصهای آهن، مکمل، ویتامین ها ممکن است اوضاع را خرابتر کند.
کم خونی چیست؟
وقتی بدن به اندازه کافی آهن جذب نمی کند، گلبول های قرمز خون به اندازه کافی اکسیژن حمل نمی کنند و با کمبود هموگلوبین مواجه می شوند کم خونی بروز می کند. از هر 10 دختر و زن، یک نفر به کم خونی مبتلاست.کم خونی می تواند در کودکان و مردان نیز بروز یابد که با ابتلا به بیماری های مختلف ارتباط دارد.
علایم و نشانه های کم خونی
حتی اگر پس از استراحت کافی برای فعالیت های عادی انرژی ندارید و خسته می شوید، ممکن است به کم خونی مبتلا شده باشید. ابتلا به کم خونی می تواند از عامل اصلی بروز مشکلات روحی روانی باشد. علایم و نشانه های ابتلا به بیماری کم خونی عبارتند از: - خستگی - سرگیجه - رنگ پریدگی پوست - سردرد - سردی و بی حسی دست ها و پاها - کاهش دمای بدن
علایم و نشانه های ضربان قلب
گلبول های قرمز خون افراد مبتلا به کم خونی اکسیژن کمی حمل می کنند، به همین دلیل قلب این افراد بیشتر از حالت عادی می تپد تا اکسیژن کافی را به اندام های مختلف برساند. علایم و نشانه های افزایش ضربان قلب عبارتند از آرتمی، درد قفسه سینه و تنفس سریع
پیشگیری کردن از ابتلا به کم خونی
شما می توانید با پیروی کردن از رژیم غذایی مناسب از ابتلا به کم خونی پیشگیری کنید. غذاهای حاوی ماده معدنی آهن عبارتند از گوشت، ماهی، سبزیجات برگ سبز، جگر و میوه های خشک شده. همچنین خوردن غذاهای حاوی ویتامین ب 12 و اسید فولیک مانند تخم مرغ، اسفناج، موز و لبنیات برای پیشگیری از ابتلا به کم خونی ضروری است. برخی از نان ها، غلات و غذاهای دیگر حاوی ماده معدنی آهن، ویتامین ب 12 و اسید فولیک هستند.
کم خونی در کودکان
از هر هفت کودک یک نفر از دو سالگی به کم خونی مبتلا می شود که اکثرا به علت فقدان آهن در رژیم غذایی آنهاست. افرادی که به کم خونی فقر آهن مبتلا هستند ممکن است به خوردن چیزهای مانند خاک، یخ، نشاسته و ... علاقه مند باشند. متخصصان اطفال برای تشخیص کم خونی، میزان آهن خون کودکان 12 ماهه را آزمایش می کنند. عدم درمان کم خونی فقر آهن سبب ایجاد اختلال در رشد مغز می شود.
عوامل خطر کم خونی
زنان و افرادی که به بیماری های حاد و مزمن مبتلا هستند در معرض ابتلا به کم خونی قرار دارند. وقتی زنان در دوران قاعدگی خون از دست می دهند، ممکن است به کم خونی مبتلا شوند. همچنین بارداری می تواند سبب تغییرات زیادی در خون زنان شود که نتیجه اش کم خونی است. بیماری های حاد مانند نارسایی کلیه ها می تواند توانایی تولید گلبول های قرمز خون کودکان را از میان ببرد. رژیم غذایی فاقد آهن، فولات (folate ) یا ویتامین ب 12 می تواند احتمال ابتلا به کم خونی را افزایش دهد.
کم خونی و نوجوانان
اگر فرزند نوجوان تان خسته است احتمالا به کم خونی مبتلاست. نوجوانان به علت این که به طور ناگهانی رشد می کنند در معرض ابتلا به کم خونی فقر آهن قرار دارند. دختران نوجوان نیز به علت آغاز دوران قاعدگی به کم خونی مبتلا می شوند.
علل کم خونی: مصرف کم آهن
پیروی کردن از رژیم غذایی فاقد آهن می تواند علت ابتلا به کم خونی باشد. آهنی که در گیاهان و مکمل های دارویی وجود دارد به اندازه آهن موجود در گوشت قرمز نیست. بیماری های گوارشی یا جراحی بای پس معده می توانند سبب کم خونی شوند. مواد غذایی و داروهای زیر اگر همراه مواد غذایی سرشار از آهن مصرف شوند از جذب آهن توسط بدن جلوگیری می کنند: - لبنیات - مواد غذایی سرشار از کلسیم - مکمل های دارویی کلسیم - آنتی اسید ها - قهوه – چای
علل کم خونی: کمبود ویتامین
بدن انسان برای تولید گلبول های قرمز خون به ویتامین ب 12 و فولات (folate ) نیاز دارد. پیروی کردن از رژیم غذایی فاقد ویتامین ها می تواند سبب کم خونی شود. همچنین اختلال در سیستم ایمنی و گوارش بدن می تواند از جذب ویتامین ب 12 جلوگیری کند. غذاهای گوشتی و غلات پرورده شده منابع غنی ویتامین ب 12 هستند. گیاهان، میوه ها، حبوبات، غلات، پاستا و ... منابع غنی فولات ( folate ) هستند.
علل کم خونی: بیماری
بیماری های حاد یا عفونت می تواند سبب کم شدن تولید گلبول های قرمز خون شود که نتیجه اش کمبود هموگلوبین است. اگر به کم خونی مبتلا هستید به احتمال زیاد به کم خونی فقر آهن نیز مبتلا می شوید. مصرف دارو و مخدر نیز می تواند خطر ابتلا به کم خونی را افزایش دهد. پزشک با تجویز مکمل های آهن و ارائه رژیم غذایی سرشار از آهن می تواند کمبود آهن بدن تان را جبران کند.
علل کم خونی: آنمی آپلاستیک
آنمی آپلاستیک اختلال نادری است که تولید سلول های خونی را در مغز استخوان متوقف می کند. از میان سه میلیون نفر تنها سه نفر به این اختلال مبتلا می شوند. قرار گرفتن در معرض تشعشعات رادیو اکتیو، مواد شیمیایی و اختلال سیستم ایمنی بدن علل اصلی بروز این اختلال نادر است. از هر پنج نفر یک فرد این اختلال را به ارث می برد. در موارد حاد خون بیماران باید تعویض شود و پیوند مغز استخوان انجام گیرد.
علل کم خونی: از دست دادن خون
از دست دادن تعداد زیادی از گلبول های قرمز خون از متداول ترین عوامل کم خونی است. قاعدگی، خون ریزی های شدید، جراحت های عمیق یا جراحی از عوامل عمده از دست دادن خون و ابتلا به کم خونی فقر آهن هستند. زنانی که مقدار زیادی خون را در دوران قاعدگی از دست می دهند هر ساله باید آزمایش خون کم خونی فقر آهن دهند.
علل کم خونی: نقض مکانیکی گلبول های قرمز
اختلالات و بیماری های ارثی می توانند بر روند تولید گلبول های قرمز خون تاثیر سوء بگذارند. تالاسمی سبب می شود سلامت گلبول های قرمز خون از میان برود و هموگلوبین خون کاهش یابد. گلبول های قرمز خون افرادی که به کم خونی همولیتیک مبتلا هستند صدمه می بیند و به سرعت از جریان خون خارج می شوند.
کم خونی سلول های داسی شکل
کم خونی سلول های داسی شکل اختلالی ارثی است که بدن نوع غیر طبیعی از هموگلوبین را تولید می کند. این اختلال سبب می شود گلبول های قرمز خون داسی شکل شوند و به هم بچسبند. این اختلال می تواند گردش خون را در رگ ها با مشکل مواجه کند و سبب صدمه دیدن و دردناک شدن بافت های بدن شود. گلبول های قرمز خون داسی شکل بسیار زودتر از گلبول های قرمز خون طبیعی از میان می روند. میزان ابتلا به کم خونی سلول های داسی شکل در میان سفید پوستان آمریکایی بسیار بیشتر از آمریکایی آفریقایی تبارها و اسپانیولی زبان هاست.
تشخیص کم خونی: شمارش کامل گلبول های قرمز
شمارش کامل خون شامل شمارش تعداد گلبول های قرمز، سفید، پلاکت ها و هموگلوبین است. در این روش عوامل دیگری مانند متوسط اندازه، تنوع اندازه، حجم و غلظت هموگلوبین در گلبول های قرمز خون سنجیده می شوند. اگر از کم خونی فقر آهن رنج می برید، به احتمال زیاد گلبول های قرمز خون تان کوچک تر از اندازه طبیعی است.
تشخیص کم خونی: سایر آزمایش های خون
اگر شمارش کامل گلبول های قرمز خون نشان داد به کم خونی مبتلا هستید، باید خون تان به وسیله آزمایش های دیگر بررسی شود. گلبول های خون تان باید از نظر ظاهری بررسی شوند تا اطمینان حاصل شود داسی شکل نشده باشند. میزان الکتروفورز هموگلوبین - نوعی هموگلوبین - خون تان نیز باید اندازه گیری شود. آزمایش رتیکولوسیت، عملکرد مغز استخوان در ساخت گلبول های قرمز را می سنجد.
تشخیص کم خونی: آزمایش مغز استخوان
اگر بدن تان خیلی کم یا خیلی زیاد گلبول قرمز تولید می کند یا ظاهرشان غیر طبیعی است باید مغز استخوان تان بررسی شود. مغز استخوان، بافت اسفنجی است که در درون استخوان قرار دارد و حاوی سلول های بنیادی است که به گلبول های قرمز تبدیل می شوند. نمونه برداری از مغز استخوان به طور متوسط 30 دقیقه طول می کشد.
درمان کم خونی: مکمل ها
کپسول های آهن معمولا برای درمان کم خونی فقر آهن باید مصرف شوند. آهن فروس معمولا راحت تر از آهن فریک جذب می شود. بهترین طریقه مصرف کپسول های آهن، مصرف آن با کمک آب پرتقال و مواد غذایی سرشار از ویتامین ث است. هرگز کپسول های آهن و کلسیم را با چای، قهوه و ... مصرف نکنید. بدون تجویز پزشک به کودکان و کهنسالان اجازه مصرف کپسول های آهن را ندهید. مصرف بیش از اندازه آهن می تواند بسیار خطرناک باشد. برخی از افراد نیز باید کپسول های آهن حاوی ویتامین ب 12 و فولیک اسید را مصرف کنند.
آهن و بارداری
به طور متوسط بیش از نیمی از زنان باردار از کم خونی فقر آهن رنج می برند. زنان باردار باید روزانه 27 میلی گرم آهن از طریق رژیم غذایی دریافت کنند. یکی از ویتامین های مورد نیاز دوران بارداری آهن است.
درمان کم خونی: روند درمان
اگر به کم خونی مزمن مبتلا هستید، ممکن است به تزریق خون نیاز پیدا کنید. کم خونی ممکن است با تزریق خون یا پیوند مغز استخوان درمان شود. در این موارد مغز استخوان یا خون بند ناف از یک داوطلب گرفته، به بدن پیوند زده می شود تا روند تولید گلبول های قرمز سالم آغاز شود. در برخی موارد ممکن است به پیوند طحال نیز نیاز باشد.
درمان کم خونی: داروها
داروهایی که برای درمان کم خونی تجویز می شوند بیماری را به صورت ریشه ای درمان می کنند. در برخی از موارد که کم خونی به علت وجود بیماری کلیوی ایجاد شده، تزریق هورمون اریتروپویتین (EPO) ضروری است. اگر اختلال در سیستم ایمنی و حمله به گلبول های قرمز خون سبب کم خونی شده باشد، استفاده از کورتیکواستروئید مانند پردنیزولون، می تواند کم خونی را کنترل کند. پزشکان به افرادی که از کم خونی داسی شکل رنج می برند داروی ضد سرطان hydroxyruea تجویز می کنند تا مقداری از درد بیمار بکاهند.
مصرف بیش از اندازه آهن
مصرف بیش از اندازه ماده معدنی آهن می تواند مشکلات عدیده ای برای بدن ایجاد کند. مصرف بیش از اندازه آهن سبب ابتلا افراد به بیماری های قلبی، نارسایی کبد و لوزالمعده می شود. میزان آهن خون را می توان با استفاده از حجامت و مصرف دارو کم کرد.
موقعیت جغرافیای خانه بهداشت کالدان
